Algemene beschouwingen begrotingsbehandeling 2006
10-11-2005
d.d. 9/11 en 10/11 2005
1e termijn
M.H.
Voorzitter,
Over enkele maanden vinden opnieuw gemeenteraadsverkiezingen plaats dus zijn wij bijna aan het eind van deze raadsperiode. Een korte terugblik is hier dan ook op zijn plaats. Voor Burgerbelangen geldt deze raadsperiode als een periode waar de belangrijke lijnen voor de toekomst van Almelo zijn uitgezet. In de eerste plaats de besluitvorming rondom het Masterplan als leidraad naar toekomstige ontwikkeling van het Almelose, maar ook het leggen van een fundering voor samenwerken in Netwerkstadverband al dan niet onder de paraplu van de regio. Samenwerken in Twents verband is volgens Burgerbelangen noodzakelijk, om richting het "Haagse" een vuist te kunnen maken voor de economische en toeristische ontwikkeling van het Twentse land met behoud van haar cultuurwaarden.
Het moet mij van het hart, dat de Haagse bezuinigingswoede het ons niet gemakkelijk maakt. Vele miljoenen heeft Almelo moeten bezuinigen door wijziging van Wet & Regelgeving zonder volledige compensatie door het Rijk. Het heeft geleid tot pijnlijke kortingen in de subsidie aan vele instellingen en verenigingen, waarbij wij als gemeenteraad niet altijd voldoende zicht hadden op de gevolgen bij sommige van die organisaties. Ik kom hier later nog op terug.
Ook de wijzigingen betreffende de Wet Werk & Bijstand zijn een voorbeeld van opgelegde bezuinigingen die de toets van rechtmatigheid geen eer aan doen. Op voorhand heeft het College in de begroting 2006 al rekening gehouden met een korting van 1,9 miljoen, maar gisteren werd de raad medegedeeld dat dit nog eens met 2,3 miljoen wordt overschreden. De late wijze waarop het kabinet kond doet van deze opgelegde bezuinigingen, is niet alleen betreurenswaardig maar grijpt bovenal fors in, in lopende begrotingen, waarbij de 'reparatie' op het bordje van de gemeente komt te liggen. Grote schande daarbij is het feit, dat gemeenten met een sociaal zwakkere samenstelling en hogere aantallen langdurig werkzoekenden, zwaarder getroffen worden. De dekking voor 2006 moet nu incidenteel worden gevonden in de algemene reserve zodat de kas aardig leegstroomt terwijl die reserve nu juist werd beoogd voor toekomstige ontwikkelingen zoals o.a. Het Masterplan. Deze onverwachte nadelige inkomensspiraal kan niet anders leiden dan tot herziening van het investeringsniveau en tot dieper snijden in eigen vlees (organisatie). Burgerbelangen wenst dan ook geen bezuinigingen meer te accepteren die direct ten koste gaan van het welzijn van onze burgers. Het inzetten van nogmaals de kaasschaafmethode gaat teveel ten koste van de burgerparticipatie.
Ten aanzien van het ambtelijk apparaat zijn wij er niet in geslaagd te komen tot de volgens BBA zo gewenste afslanking van 3%. Ook de inzet van externe deskundigen is volgens het onderzoek van de Rekenkamer niet eenduidig en mist structuur. De bestuurlijke vernieuwing die is ingezet doormiddel van andere vergadersystemen zijn door BBA op voorhand voorzien van vraagtekens en betwijfeld wordt daarbij of de invloed van de burger wel daadwerkelijk vergroot wordt bij de besluitvorming. Daar is volgens BBA meer voor nodig dan alleen andere vergadersystemen, die slechts het verwachtingspatroon opschroeven onder de burgers. Gelet op de traditionele fractievergaderingen van de coalitiepartijen waarbij wethouders deze vergaderingen regulier bijwonen, kan dat volgens BBA alleen tot teleurstelling leiden onder de kiezers gezien het "voorkookkarakter" van die fractievergaderingen. Een grotere cultuuromslag is hierbij op zijn plaats.
Voorzitter,
Als gevolg van de dualisering heeft het College van B&W wel erg veel macht gekregen volgens BBA. Als voorbeeld noem ik maar het aankoopbeleid van onroerend goed in het kader van het Masterplan terwijl over de invulling/uitvoering nagenoeg nog geen raadsbesluit is genomen. Voor de raad zijn de financiële risico's amper te beoordelen, terwijl het Masterplan in feite niet meer is dan een ontwikkelingsvisie die gaande de tijd aanpassingen behoeft. Indammen van die collegevrijheid is volgens BBA dan ook op zijn plaats.
Voorzitter,
Het College verdient een compliment voor de samenstelling van de nu ons voorliggende begroting, hoewel deze inmiddels door de realiteit is achterhaald. Gelukkig dat de economie iets aantrekt en dat Almelo het landelijk gezien goed doet. De uitstroom van uitkeringsgerechtigden is zelfs hoog te noemen, maar de perikelen rondom de WAO-herkeuringen kunnen indeze nog wel eens negatief uitpakken. De inzet voor het aantrekken van meer bedrijven is volgens BBA dan ook de enige juiste. De groei van werkgelegenheid in het Almelose is de basis voor alle ontwikkelingplannen die op stapel staan. Een beter renderend middenstandsklimaat is afhankelijk van een stijgend inkomen van de Almelose burger. Investeringen in het voorwaardenscheppend beleid in de binnenstad zullen alleen zin hebben indien wij er in slagen meer arbeid en inkomen in het Almelose te realiseren. Zo niet, zal de 'dumphandel' de overhand blijven voeren.
Betreffende de investeringen in het kader van het Masterplan zal Burgerbelangen zich allereerst blijven afvragen in hoeverre die investeringen bijdragen aan een beter inkomensklimaat van de Almelose burger. Het zal u dan ook niet vreemd in de oren klinken dat investeringen voor de 'pret' zoals het Poppodium annex discotheek daar niet in passen zeker gelet op de financiële huishouding. Landelijk gezien daalt het aantal discotheken en bij gemeenten is een ware "hype" ontstaan om dat te compenseren met gemeentelijke Poppodia. Echter de rentabiliteit is voor een groot deel te zoeken. U kunt BBA slechts aan uw zijde krijgen indien een poppodium wordt gekoppeld aan een bredere culturele ontwikkeling zoals bijvoorbeeld die van het Twenthecentrum. Investeren in Uitgaan is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de horeca zelf. Ondernemers die een bredere visie ontwikkelen ook in culturele zin, kunnen wat BBA betreft hooguit een beroep doen op de gemeente indien het om culturele voorstellingen gaat. Kapitaalsondersteuning in het fysieke horen daar niet bij en dat scheelt de overheid toch 10 miljoen die dan anders en breder ingezet kan worden, wellicht zelfs in culturele zin.
Voorzitter,
In het woningbouwcontingent voor de komende jaren wordt met nadruk de bouw van koopwoningen in duurdere sectoren aangekondigd. De wens die het college daarbij uit, is het vestigingsklimaat voor mensen met een hoger inkomen te bevorderen en tegelijkertijd het gemiddelde inkomen van de Almelose burger positief te beïnvloeden. Op zich kan BBA zich daar in vinden, mits voldoende ruimte wordt geboden aan starters op de woningmarkt in huur en koop. Het percentage van 20% acht Burgerbelangen onvoldoende gelet op vooral de afbraak in de goedkopere sector. Ook het meest recente onderzoek, "de Twentse woningmarktbarometer" laat een ander beeld zien dan het College voor ogen heeft. De vraag naar woningen tot 325,00 euro huur per maand is veel hoger dan de uitgangspunten van het College terwijl de behoefte aan duurdere woningen juist veel lager ligt dan de cijfers die het College hanteert.
Burgerbelangenalmelo roept het College in dat opzicht dan ook op zich te bezinnen alvorens met projectontwikkelaars harde afspraken te maken.
Voorzitter,
Ik had in mijn inleiding al aangegeven dat ik op enkele bezuinigingen zou terugkomen. Bij een aantal bezuinigingstaken zijn de gevolgschades niet voorzien. De korting op de openbare speelvoorzieningen treffen vooral de peuters onder de Almelose bevolking. De commotie die daarover ontstaat, is een terechte. Burgerbelangen steunt amendementen die zeker worden ingediend om deze taakstelling terug te draaien.
Voorzitter, de door de sportraad aangekondigde verhuizing van avc. Heracles, is in de ogen van Burgerbelangenalmelo ongewenst zoals ik dat ook al in het debat tijdens de voorjaarsnota heb vertolkt en middels het toen ingediende amendement heb onderstreept.
Nu tijdens de begrotingsbehandeling wordt opnieuw een amendement ingediend om deze taakstelling uit te stellen in afwachting van een breder onderzoek naar de wenselijkheid van een goede verdeling van sportaccommodaties over de stad. Dit amendement (8) wordt door meerdere fracties ondersteund.
Voorzitter,
Ook de taakstelling t.a.v. de bibliotheek kent meer negatieve gevolgen als beoogd. Het bestuur heeft hard ingegrepen in het personeelsbestand maar ook zijn er gevolgen voor het basisonderwijs die voortaan zal zijn aangewezen op de OBD om van boeken te worden voorzien. De meerkosten voor het basisonderwijs bedragen een slordige 15.000 euro op jaarbasis en dat is ongewenst. Momenteel hebben enkele scholen het plan om een eigen bibliotheek aan te leggen, waarmee de overheveling van deze taak naar de OBD weer onder druk komt te staan. BBA roept de gemeenteraad op om dit bedrag alsnog ter beschikking te stellen en zal amendementen cq initiatiefvoorstellen in deze steunen. Verder wijs ik op de nog te gane bezuininging per 2007 van 120.000 euro. Bij de voorjaarsnota 2006 of eerder zal BBA met voorstellen komen om deze taakstelling ongedaan te maken. Het toch doorgaan van deze taakstelling zal onherroepelijk leiden tot sluiting van het filiaal Heracles (95.000 euro huur) en tot verdere inkrimping van de werkgelegenheid. Mogelijk zelfs tot sluiting van het vorig jaar geopende filiaal Schelfhorst. De bibliotheekvoorziening in het Almelose wordt daarmee in de kern aangetast en dat is voor BBA niet acceptabel.
Tot slot voorzitter, onder dankzegging voor alle ambtelijke inzet, zullen alle ingediende wijzigingsvoorstellen door BBA op haar merites worden beoordeeld.
M.H.
Reactie College van B&W in 1 e termijn:
Weth. R van Broekhoven onderschrijft volledig de stellingname van BBA dat de groei van werkgelegenheid in het Almelose de basis moet zijn voor alle ontwikkelingsplannen en uiteindelijk mede bepaald waarom wordt geïnvesteerd in de stad. Betreffende de verhuizing van avc. Heracles geeft hij aan dat op 15 november een door het college van B&W voorbereide richtinggevende nota met alternatieven zal worden behandeld.
Hierin wordt ook opgenomen het door BBA gewenste onderzoek naar alle sportaccommodaties in relatie met het Masterplan voor de ontwikkeling van Almelo.
Weth. B. Kuiper neemt de opmerkingen van BBA over de woningbouwvisie tot zich maar wil inhoudelijk hier op reageren tijdens de behandeling van de woonvisie die binnenkort wordt geagendeerd.
Het college vindt in het algemeen dat aan de opgelegde bezuinigingen van instellingen en verenigingen niet moet worden getornd en zal uiteindelijk de discussie hierover vervolgen op donderdag 10-11-2006
Begroting 2006
Algemene beschouwingen begrotingsbehandeling 2006
d.d. 9/11 en 10/11 2005
2e termijn
M.H.
Bij de beantwoording op de diverse gedane uitspraken in 1 e en 2 e termijn heeft het college de gewoonte ontwikkeld om deze onderwerpen door te verwijzen voor behandeling tijdens reguliere vergaderingen. Als argument wordt dan gezegd dat daardoor die onderwerpen wat breder besproken kunnen worden dan tijdens de begrotingsbehandeling. Dat mag dan soms zo zijn, maar bij de begrotingsbehandeling word meestal wel het geld gereserveerd en geoormerkt. De meerderheid van de raad (lees coalitie), neemt daar te vaak genoegen mee. De door BBA gemaakte opmerkingen over meer woningbouw (huur & koop) in de lagere prijsklasse komt dus later nog aan de orde waarbij het college (Weth. B. Kuiper) dan maar eens moet aangeven waarom de door hen gebruikte en verwachte toekomstcijfers zo sterk afwijken van de onderzoeksresultaten die makelaars en bouwers hanteren. Burgerbelangen zet dus vooral vraagtekens bij het volgens BBA te lage percentage van 20% nieuwbouw in de goedkope sector terwijl de vraag/interesse 65% bedraagt. Burgerbelangen wil tevens dat er bouwprojecten voor starters ontwikkeld worden waarbij de bouwkosten zo'n 90.000 euro bedragen exclusief grondprijs.
Het viel te verwachten dat het college van B&W vast zou houden aan het door hen ingediende begrotingsvoorstel en het college adviseerde dan ook negatief over de meeste ingediende motie's (10) en amendementen (20) die door de diverse fracties waren ingediend. De raadsbrede motie waarin de afkeuring werd uitgesproken over de gang van zaken betreffende de Wet Werk & Bijstand en de 2 e Kamer werd opgeroepen om alsnog het toegepaste verdeelmodel te herzien, werd natuurlijk door het college omarmd met de hoop dat Den Haag de extra nadelige uitkomst voor steden als Almelo en Enschede met hun harde kern van langdurig werklozen alsnog wordt gecompenseerd. Alle andere moties werden ingetrokken danwel weggestemd. Bij de amendementen kwamen uiteindelijk 15 amendementen (begrotingswijziging) in stemming. Het door Gijs Stork (VVD) en BBA voorbereide amendement (8 ) betreffende de taakstellende bezuiniging aan de Sportraad (verhuizing avc. Heracles) werd met steun van de fracties van BBA, VVD, AOV Unie55+, GroenLinks, Leefbaar Almelo en de Christen Unie/SGP ingediend, waarmee de gehele oppositie één blok vormde tegen deze door de sportraad aangedragen verhuizing van avc. Heracles naar het sportcomplex De Riet. De zo te besparen 70.000 euro onderhoudskosten, vergde overigens een investering van 1 miljoen euro oor de voorgenomen verhuizingen van de avc maar tevens van de Scheidsrechtersvereniging Almelo & Omstreken die dan bij het complex van SISU gevestigd zouden worden. Het CDA ging gedurende het debat akkoord met het ingediende amendement mits de voor 2006 uitgestelde bezuiniging alsnog financieel in latere jaren wordt gerealiseerd en de kosten voor 2006 dan alsnog zullen terugvloeien naar de algemene reserve. De PvdA en D66 kwamen daarmee alleen te staan in hun verzet tegen dit amendement maar gingen middels een stemverklaring bij de uiteindelijke stemming alsnog overstag waarmee het amendement toch nog unaniem werd aangenomen en daarmee dus de voorziene verhuizing van avc. Heracles van de baan was. Het door dezelfde initiatiefnemers ingediende amendement (9 ) om het college opdracht te verstrekken om een breed onderzoek te 'laten' verrichten naar de buitensportaccommodaties in de toekomst, werd uiteindelijk met 15 voor en 19 tegen verworpen, ondanks dat het college die opdracht nu juist wenselijk acht. Burgerbelangen verwacht echter dat dit op dinsdag 15 november alsnog aan het college zal worden opgedragen in de reguliere voorbereidende raadsbijeenkomst waarbij dit onderwerp staat geagendeerd.
Burgerbelangen heeft samen met Leefbaar Almelo en de VVD eveneens een amendement (14) ingediend om de door het college geplande extra formatieplaats bodes ongedaan te maken, maar dit amendement werd met 12 voor en 22 tegen verworpen. Het beperken van de gemeentelijke personeelskosten met 45.000 euro kon helaas dus niet worden gerealiseerd.
Voor het veelbesproken "ophokken" van de wipkippen in de wijken werden door diverse fracties meerdere amendementen ingediend waarbij over geen enkel amendement een meerderheid kon worden verkregen gelet op de dekkingsverschillen van de kosten. Geen enkele fractie was enthousiast over dit door het college (Weth. B. Kuiper) gedane bezuinigingsvoorstel om diverse speeltoestellen uit de wijken te verwijderen. Het CDA kwam gedurende de begrotingsbehandeling met het voorstel om de "ruimingskosten" van 40.000 euro in te zetten om de 'wipkippen' in 2006 nog te laten staan, zodat de wethouder in overleg met de diverse wijk- en buurtcomités gedurende 2006 de tijd krijgt om alsnog een beter bezuinigingsplan te ontwikkelen. Burgerbelangen heeft uiteindelijk dit voorstel ondersteund als het énig haalbare. Het is dus nog niet gedaan met de discussie over de speeltoestellen en wordt vervolgd eind 2007.